مردم توان گرانی بنزین را ندارند
شرطبندی بازار روی هوش مصنوعیارزشگذاری آنتروپیک روی درآمد ۲۰۲۸
به گزارش بازارگون از رویترز، عرضه اولیه احتمالی آنتروپیک میتواند یکی از بزرگترین آزمونهای ارزشگذاری در تاریخ صنعت فناوری باشد؛ شرکتی که سرمایهگذاران برای تعیین ارزش آن، به جای سود و درآمد فعلی، به درآمدی چشم دوختهاند که انتظار میرود در سال ۲۰۲۸ به دست آورد. بر اساس برآوردهای مورد استفاده در مذاکرات ارزشگذاری، درآمد آنتروپیک در آن سال میتواند به ۱۹۰ تا ۲۰۰ میلیارد دلار برسد؛ رقمی که نشان میدهد بخش قابلتوجهی از ارزش این شرکت نه بر مبنای اقتصاد امروز، بلکه بر اساس انتظارات درباره آینده بازار هوش مصنوعی تعیین میشود.
دو منبع مطلع از وضعیت مالی آنتروپیک گفتهاند این شرکت برای سال ۲۰۲۸ درآمدی در محدوده ۱۹۰ تا ۲۰۰ میلیارد دلار پیشبینی کرده است. این رقم در مقایسه با درآمد سالانهشده فعلی شرکت، نشاندهنده رشدی بسیار سریع است. آنتروپیک در ماه مه اعلام کرده بود درآمد سالانهشده آن بر اساس سرعت فعلی کسبوکار به حدود ۴۷ میلیارد دلار رسیده است.
به این ترتیب، سرمایهگذاران در حال قیمتگذاری شرکتی هستند که باید در کمتر از سه سال درآمد خود را چند برابر کند تا پیشبینی مبنای ارزشگذاری محقق شود. همین فاصله میان عملکرد فعلی و درآمد مورد انتظار، یکی از مهمترین ویژگیهای داستان سرمایهگذاری روی آنتروپیک است.
در چنین شرایطی، بانکها و سرمایهگذاران به جای تمرکز بر سود فعلی، از نسبت ارزش بنگاه به درآمد برای مقایسه آنتروپیک با شرکتهای مشابه استفاده میکنند. این روش در مورد شرکتهای نرمافزاری با رشد بسیار سریع و سودآوری محدود یا نامشخص رایج است، اما اتکا به درآمد پیشبینیشده دو سال آینده برای ارزشگذاری یک شرکت، حتی در صنعت فناوری نیز رویکردی معمول محسوب نمیشود.
دلیل این اتفاق را باید در اقتصاد متفاوت شرکتهای هوش مصنوعی جستوجو کرد. آنتروپیک برای توسعه و اجرای مدلهای هوش مصنوعی با هزینههای بسیار سنگینی روبهرو است؛ از خرید پردازندههای گرافیکی و ظرفیت محاسباتی گرفته تا آموزش مدلها، اجرای آنها و جذب نیروی انسانی متخصص. این هزینهها باعث شده سود فعلی شرکت نتواند بهتنهایی تصویری از اقتصادی ارائه دهد که سرمایهگذاران برای آینده آنتروپیک متصور هستند.
منطق این ارزشگذاری بر یک فرض کلیدی استوار است: با بزرگتر شدن مقیاس فعالیت، درآمد آنتروپیک باید سریعتر از هزینههای آن رشد کند. اگر این اتفاق رخ دهد، هزینه محاسبات و نیروی انسانی سهم کمتری از درآمد شرکت خواهد داشت و حاشیه سود میتواند بهطور محسوسی افزایش پیدا کند. در واقع، سرمایهگذاران امروز بخشی از ارزش شرکتی را قیمتگذاری میکنند که هنوز به مرحله بلوغ اقتصادی نرسیده است.
روند درآمدی آنتروپیک نیز به این خوشبینی دامن زده است. درآمد سالانهشده شرکت در پایان سال ۲۰۲۵ حدود ۹ میلیارد دلار بود و تا ماه مه ۲۰۲۶ به بیش از ۴۷ میلیارد دلار رسید. آنتروپیک همچنین انتظار داشت درآمد سالانهشده آن در سهماهه دوم سال ۲۰۲۶ دستکم به ۱۰.۹ میلیارد دلار برسد؛ رقمی که بیش از دو برابر فصل قبل است. این شرکت همچنین پیشبینی کرده بود در همین دوره برای نخستین بار به سود عملیاتی برسد و سود عملیاتی آن به حدود ۵۵۹ میلیون دلار افزایش یابد.
آنتروپیک اعلام کرده درآمد سالانهشده این شرکت در هر یک از سه سال منتهی به اوایل ۲۰۲۶ بیش از ۱۰ برابر شده است. چنین سرعت رشدی، دلیل اصلی تمایل بازار به استفاده از افقهای زمانی بلندتر برای ارزشگذاری شرکت است. با این حال، هرچه فاصله میان عملکرد واقعی و ارقام پیشبینیشده بیشتر شود، نقش انتظارات در ارزشگذاری نیز پررنگتر خواهد شد.
ارزشگذاری بر پایه آینده هوش مصنوعی
ریسک اصلی این مدل ارزشگذاری آن است که سرمایهگذاران عملاً روی ادامه رشد انفجاری بازار هوش مصنوعی شرطبندی میکنند. اگر تقاضا برای مدلهای هوش مصنوعی و خدمات مبتنی بر آنها با سرعت فعلی افزایش یابد، آنتروپیک میتواند به درآمدهای بسیار بالاتری دست پیدا کند و افزایش مقیاس فعالیت نیز به بهبود حاشیه سود منجر شود. اما اگر رشد بازار کند شود یا هزینه محاسبات و زیرساخت با همان سرعت درآمد افزایش پیدا کند، توجیه چنین ارزشگذاریهایی دشوارتر خواهد شد.
دیوید مرکل، از مدیران شرکت سرمایهگذاری Aleph Investments، حتی ارزشگذاری ۲ تریلیون دلاری را برای آنتروپیک قابل تصور میداند، اما در عین حال پرسش اصلی را پایداری چنین ارزشی در بلندمدت عنوان میکند. مسئله از نگاه او این است که آیا هوش مصنوعی واقعاً میتواند آن میزان بهرهوری اقتصادی ایجاد کند که ارزشگذاریهای بسیار بالا را توجیه کند یا خیر.
این پرسش در واقع به هسته اصلی موج سرمایهگذاری در هوش مصنوعی مربوط میشود. ارزش شرکتهایی مانند آنتروپیک تنها به میزان درآمدی که از فروش خدمات هوش مصنوعی به دست میآورند وابسته نیست، بلکه به این انتظار بستگی دارد که این فناوری در سالهای آینده چه اندازه از فعالیتهای اقتصادی را تحت تأثیر قرار خواهد داد و چه میزان ارزش اقتصادی جدید ایجاد خواهد کرد.
از همین رو، سرمایهگذاران برای پیدا کردن معیاری جهت ارزشگذاری آنتروپیک، به شرکتهایی با مدلهای کسبوکار متفاوت نیز نگاه میکنند. پالانتیر، کلادفلر و اسپیسایکس از جمله نمونههایی هستند که در مقایسههای بازار مورد توجه قرار گرفتهاند.
پالانتیر در حال حاضر با نسبت حدود ۵۳ برابر درآمد پیشبینیشده سال جاری معامله میشود؛ رقمی که آن را در زمره گرانترین سهام بازار آمریکا از این منظر قرار میدهد. این نسبت برای درآمد پیشبینیشده سال ۲۰۲۶ در اسپیسایکس و کلادفلر حدود ۴۱.۶ برابر است.
البته دلیل مقایسه هر یک از این شرکتها با آنتروپیک متفاوت است. پالانتیر نمونه شرکتی است که توانسته رشد سریع خود را با کاربردهای هوش مصنوعی پیوند بزند. کلادفلر بیشتر از منظر یک شرکت نرمافزاری و زیرساختی با رشد بالا قابل مقایسه است و اسپیسایکس نیز نمونهای از شرکتی است که بخش مهمی از ارزش آن بر اساس ظرفیت رشد و مقیاس فعالیت آینده تعیین میشود.
با این حال، آنتروپیک یک گام فراتر رفته است. در مورد این شرکت، حتی درآمد دو سال آینده نیز بخشی از مبنای ارزشگذاری محسوب میشود و در نتیجه سرمایهگذاران باید درباره متغیرهایی قضاوت کنند که هنوز با عدم قطعیت بالایی همراهاند؛ از اندازه نهایی بازار هوش مصنوعی و سرعت پذیرش مدلها گرفته تا توان شرکت برای تبدیل رشد درآمد به سود.
این نخستین بار نیست که بازار برای ارزشگذاری شرکتهای فناوری نسل جدید به درآمدهای چند سال آینده متوسل میشود. در آستانه عرضه اولیه شرکتهایی مانند Cerebras Systems نیز پیشبینی درآمد سال ۲۰۲۸ مورد توجه سرمایهگذاران قرار گرفته بود. درباره اسپیسایکس نیز برآورد درآمد تا سال ۲۰۲۹ در محاسبات ارزش شرکت نقش داشته است.
اما همزمان با افزایش ارزشگذاریها، هزینه سنگین توسعه زیرساخت هوش مصنوعی به یکی از نگرانیهای اصلی بازار تبدیل شده است. شرکتهای بزرگ فناوری در حال صرف دهها میلیارد دلار برای ساخت مراکز داده، خرید تراشه و افزایش ظرفیت محاسباتی هستند و همین رشد هزینههای سرمایهای، نگرانیهایی را درباره بازده اقتصادی سرمایهگذاریهای انجامشده ایجاد کرده است.
از این منظر، عرضه اولیه احتمالی آنتروپیک تنها یک رویداد مالی برای این شرکت نیست؛ بلکه میتواند آزمونی برای کل منطق ارزشگذاری صنعت هوش مصنوعی باشد. بازار باید مشخص کند آیا رشد درآمد شرکتهای این صنعت میتواند در نهایت از رشد هزینههای محاسباتی، زیرساختی و توسعه مدلها جلو بزند یا خیر.
اگر درآمد آنتروپیک بتواند تا سال ۲۰۲۸ به محدوده ۱۹۰ تا ۲۰۰ میلیارد دلار برسد و همزمان هزینهها با سرعت کمتری رشد کنند، استفاده از درآمدهای آینده برای ارزشگذاری امروز میتواند توجیه اقتصادی پیدا کند. اما اگر رشد درآمد کند شود یا هزینه توسعه و اجرای مدلها همچنان متناسب با درآمد افزایش یابد، فاصله میان ارزش بازار و اقتصاد واقعی شرکت میتواند به یکی از مهمترین ریسکهای موج سرمایهگذاری در هوش مصنوعی تبدیل شود.
اخبار فناوری را اینجا بخوانید.
