غلامحسین محمدی سرپرست تأمین اجتماعی شد
«بازارگون» شامخ اردیبهشتماه صنایع را بررسی کردرکوردداران رکود بین صنایع کدامند؟
به گزارش بازارگون، شامخ اردیبهشتماه که توسط اتاق بازرگانی ایران منتشر میشود نشان میدهد که اقتصاد و صنعت کشور در این ماه هفتمین ماه متوالی رکود را تجربه کردهاند با این حال نگارندگان این گزارش استدلال میکنند که اقتصاد کشور در ماه اردیبهشت از فاز «شوک و توقف شدید» به فاز «رکود با شدت کمتر و تلاش برای بازگشت به فعالیت» تغییر وضعیت داده است؛ اما این بهبود، تحت سایه فشارهای شدید هزینهای (قیمت مواد اولیه) و مشکلات ساختاری (ارزی و زنجیره تأمین) قرار دارد.
اتاق بازرگانی ایران، به عنوان مرجع انتشار شامخ، این شاخص اقتصادی را اینطور توصیف میکند: «شامخ یکی از شاخصهای اقتصادی است که مورد پذیرش بیشتر کشورهای توسعهیافته است. درحالحاضر شاخص شامخ برای حدود ۲۹هزار بنگاه بخش خصوصی در بیش از ۴۰کشور جهان محاسبه و منتشر میشود. این شاخص بر اساس پایش پرسشنامهای به دست میآید و بینش آنی و تصویر سریعی از شرایط اقتصاد کلان، بهویژه وضعیت رونق و رکود در بخشهای صنعت و خدمات ارائه میدهد. درواقع شامخ تصور تولیدکنندگان از وضعیت تولیدی بوده و بهنوعی نشان از میزان امید آنها به آینده دارد.»
بر این اساس شامخ کل اقتصاد کشور در دومین ماه از سال به 42.3 واحد رسیده است. قرار گرفتن این رقم زیر مرز 50 نشان میدهد که اقتصاددر این ماه با وضعیت رکودی مواجه شده است. رقم ۵۰ مرز مهمی در شامخ محسوب میشود. در واقع پایینتر از رقم ۵۰ در شامخ نشان از وضعیتی نامطلوب دارد. بر این اساس عدد محاسبهشده اگر زیر ۵۰ باشد و از عدد محاسبهشده ماه قبل بیشتر باشد، نشان میدهد سرعت بدترشدن وضعیت، کاهش یافته است. در مقابل، چنانچه عدد محاسبه شده بالای ۵۰، از عدد ماه قبل کمتر باشد، نشان میدهد سرعت بهبود وضعیت در مقایسه با ماه قبل کاهش یافته است و اگر روی ۵۰ بایستد نشان از عدم تغییر دارد.
نگاهی به شامخ ماه میانی بهار نشان میدهد که بخش صنعت نیز در وضعیت رکودی قرار دارد. به طوری که در این ماه شامخ کل صنعت 45.3 واحد ثبت شده است. این رقم در فرودینماه 38.3 واحد ثبت شده بود. بناراین شامخ کل صنعت کشور در این ماه 7 واحد رشد داشته است البته این به معنای بهبود وضعیت نیست چراکه هنوز شامخ صنعت زیر مرز 50 ایستاده است. بلکه حاکی از آن است که سرعت بدتر شدن وضعیت کم شده است.
دلیل اصلی رکود ماههای گذشته صنعت را میتوان جنگ 40 روزه دانست که اساسا بسیاری از صنایع را به تعطیلی کشانده و بخش زیادی از نیروی کار را نیز از بازار خارج کرد اما باید توجه داشت که مطابق اطلاعات شامخ این رکود هفتمین ماه خود را تجربه میکند بنابراین جنگ و اثرات آن تنها چند ماه پایانی این رکود را تحت تاثیر قرار داده است. در مورد ماههای پیش از آن احتمالا موضوعاتی مانند کمبود نقدینگی، محدودیتهای ارزی و شرایط نابسامان فضای کسب و کار تاثیر بیشتری روی رکود در اقتصاد و صنعت کشور داشتهاند.
از بین 13 فاکتور مورد بررسی شامخ آنچه بیش از همه جلب توجه میکند مشکل تامین مواد اولیه و خروج نیروی کار از بازار است. طبق این گزارش شاخص قیمت مواد اولیه به بالاترین سطح ۴۸ ماهه خود رسیده است؛ این یعنی هزینههای تولید به شدت در حال افزایش است و حاشیه سود بنگاهها را تحت فشار قرار میدهد. از طرف دیگر شامخ اردیبهشتماه نشان میدهد که بسیاری از بنگاهها در این ماه نیز دست به تعدیل نیرو زدهاند.
از طرف دیگر اما فعالان صنعت کشور چندان امیدی نیز به بهبود وضعیت در آینده نداشتهاند. به طوری که شاخص امید به تولید در ماه آینده نیز که به نوعی امید صنعتگران نسبت به آینده را نشان میدهد نیز زیر مرز 50 قرار داشته و روی 48.5 واحد ایستاده است.
کدام صنایع رکود عمیقتری را تجربه کردند؟
اتاق بازرگانی ایران برای بررسی وضعیت شامخ 12 گروه صنعتی مختلف را زیر ذرهبین قرار میدهد. در دومین ماه از سال 10 گروه از این 12 گروه صنعتی وضعیت رکودی را نشان دادهاند. در این بین رکورددار رکود بین صنایع، صنعت پوشاک و چرم بوده است. به طوری که شامخ این گروه روی 39.4 واحد ایستاده است. این صنعت نیز مانند دیگر گروههای مورد بررسی به شدت درگیر تورم بوده و شاخص «قیمت خرید مواد اولیه» برای آن به 96.4 واحد رسیده است. همچنین این صنعت با افت شدید تولید و فروش مواجه بوده است.
دومین صنعتی که در این لیست قرار میگیرد فاصله کمی نسبت به پوشاک و چرم از لحاظ میزان رکود دارد. طبق گزارش اتاق بازرگانی ایران شامخ «صنایع شیمیایی» روی 39.8 واحد ایستاده است. اعداد شامخ نشان میدهند که مشکل اساسی این صنعت علاوه بر تورم عمومی، کمبود مواد اولیه است. این مشکل به حدی حاد است که فاکتور«موجودی مواد اولیه» این صنعت به 28.1 واحد رسیده است.
صنعت خودرو و قطعات که در شامخ تحت عنوان «وسایل نقلیه و قطعات وابسته» نمود دارد، در رتبه سوم رکود در صنعت کشور قرار دارد. شامخ خودرو در اردیبهشت ماه به 41.1 واحد رسیده است. از بین 13 فاکتور مورد بررسی 11 فاکتور در این صنعت زیر مرز 50 قرار دارد، کمبود مواد اولیه در این صنعت نیز تاثیر زیادی روی رکود آن گذاشته است این فاکتور در صنعت خودرو و قطعات نیز به 28.8 واحد رسیده است. علاوه بر این صنعت یادشده با تعدیل گسترده نیرو مواجه بوده است به طوری که شاخص «استخدام و به کارگیری نیروی انسانی» در این خودروسازی کمتر از همه صنایع دیگر مورد بررسی بوده است و به 29.2 واحد رسیده است.
اما از طرف دیگر سه گروه صنعتی یعنی گروه چوب، کاغذ، مبلمان، گروه صنایع کانی غیرفلزی و گروع صنایع لاستیک و پلاستیک توانستهاند در این ماه وضعیت خود را تثبیت کرده و یا حتی کمی بهبود بدهند. شامخ گروه لاستیک و پلاستیک در ماه میانی بهار به 60.2 واحد رسیده است. تولید، فروش، سفارشات جدید و حتی استخدام در این صنعت افزایش پیدا کرده است. بنابراین میتوان گفت که لاستیک و پلاستیک تقریبا برخلاف جهت کلی صنایع حرکت کرده است. دو گروه دیگری که از آنها یاد کردیم تقریبا وضعیت ماه گذشته خود را تثبیت کردهاند.
دیگر صنایع مورد بررسی در این گزارش نیز شامخ کلی بین 41.1 تا 48.8 واحد ثبت کردهاند که همگی وضعیت رکودی را نشان میدهند. در مجموع، تصویر شامخ اردیبهشت نشان میدهد هرچند شدت رکود نسبت به فروردین کاهش یافته، اما تا زمانی که مشکلات ارزی، هزینههای تولید و کمبود مواد اولیه برطرف نشود، نمیتوان از خروج صنعت از رکود سخن گفت.
اخبار تولید و تجارت را اینجا بخوانید.
