غلامحسین محمدی سرپرست تأمین اجتماعی شد
سرمایهگذاری جدید چین در فناوری رباتیکرباتها به حس لامسه مجهز میشوند
به گزارش بازارگون، رقابت جهانی در حوزه هوش مصنوعی در حال ورود به مرحلهای تازه است. اگر در سالهای اخیر تمرکز اصلی شرکتهای بزرگ فناوری بر توسعه مدلهای زبانی، تولید محتوا و پردازش تصویر قرار داشت، اکنون نگاهها بیش از گذشته به سمت رباتهایی معطوف شده که بتوانند همانند انسان محیط اطراف خود را نه فقط ببینند، بلکه آن را لمس و درک کنند.
در همین راستا، سرمایهگذاری جدید صندوق چینی Songhe Capital در استارتاپ Perception Era Technology توجه فعالان صنعت فناوری را به خود جلب کرده است. این شرکت که فعالیت خود را از اواخر سال ۲۰۲۵ آغاز کرده، در حال توسعه فناوری «پوست الکترونیکی» و سامانههای پیشرفته حس لامسه برای رباتهاست؛ فناوریای که میتواند یکی از مهمترین موانع توسعه رباتهای عمومی را برطرف کند.
کارشناسان معتقدند نسل فعلی رباتها با وجود پیشرفتهای قابل توجه در بینایی ماشین و پردازش داده، همچنان در تعامل فیزیکی با محیط محدودیتهای جدی دارند. بسیاری از وظایفی که انسان بدون فکر کردن انجام میدهد، مانند برداشتن یک لیوان شیشهای، گرفتن یک میوه نرم یا استفاده از ابزارهای ظریف، تنها با اتکا به تصویر قابل انجام نیست و نیازمند دریافت اطلاعات دقیق از طریق حس لامسه است.
به همین دلیل، توسعه حسگرهای لمسی پیشرفته به یکی از مهمترین محورهای رقابت در حوزه «هوش مصنوعی فیزیکی» یا Embodied AI تبدیل شده است؛ شاخهای از هوش مصنوعی که تلاش میکند رباتها را برای حضور در محیطهای واقعی و تعامل مستقیم با اشیا و انسانها آماده کند.
پوست الکترونیکی چگونه رباتها را به انسان نزدیکتر میکند؟
برخلاف حسگرهای معمول که تنها اطلاعات محدودی از فشار یا تماس ثبت میکنند، فناوری جدید شرکت Perception Era Technology مجموعهای از حسگرهای انعطافپذیر، پوست الکترونیکی و الگوریتمهای هوش مصنوعی را در قالب یک سامانه یکپارچه توسعه داده است.
این پوست الکترونیکی از مواد بسیار انعطافپذیر ساخته شده و میتواند روی بخشهای مختلف بدن ربات، از جمله انگشتان، کف دست، بازو و مفاصل نصب شود. قابلیت کشش بیش از ۴۰۰ درصدی و مقاومت در برابر بیش از یک میلیون چرخه استفاده، نشان میدهد این فناوری برای استفاده مداوم در محیطهای صنعتی و خدماتی طراحی شده و تنها یک نمونه آزمایشگاهی نیست.
به گفته توسعهدهندگان، این سامانه قادر است به طور همزمان اطلاعاتی مانند میزان فشار، دمای سطح، بافت اجسام و حتی لغزش آنها را ثبت و تحلیل کند. چنین قابلیتی باعث میشود ربات هنگام برداشتن یا جابهجا کردن اشیا، فشار مناسب را اعمال کند و از آسیب دیدن آنها جلوگیری شود.
این ویژگی میتواند کاربرد رباتها را از خطوط تولید کارخانهها فراتر ببرد و زمینه استفاده گستردهتر از آنها را در مراکز درمانی، انبارهای هوشمند، خدمات شهری و حتی منازل فراهم کند؛ محیطهایی که شرایط آنها دائماً در حال تغییر است و تصمیمگیری صرفاً بر اساس تصاویر دوربین کافی نیست.
اگرچه پیشرفتهای اخیر در بینایی ماشین باعث شده رباتها بتوانند اشیا را شناسایی، طبقهبندی و موقعیت آنها را تشخیص دهند، اما متخصصان معتقدند این تنها بخشی از مسیر توسعه رباتهای هوشمند است. بسیاری از فعالیتهایی که انسان بهصورت روزمره انجام میدهد، بدون دریافت بازخورد لمسی امکانپذیر نیست.
برای مثال، باز کردن درِ یک بطری، برداشتن یک لیوان شیشهای، گرفتن یک تخممرغ یا استفاده از ابزارهای جراحی، همگی نیازمند تنظیم لحظهای میزان فشار دست هستند. اگر ربات تنها به اطلاعات بصری متکی باشد، احتمال آسیب دیدن اشیا یا خطا در انجام مأموریت افزایش پیدا میکند. به همین دلیل، حس لامسه به یکی از حلقههای مفقوده در توسعه رباتهای عمومی تبدیل شده است.
فناوری پوست الکترونیکی تلاش میکند این خلأ را برطرف کند. این سامانه میتواند اطلاعات حاصل از تماس با اشیا را در لحظه ثبت و تحلیل کند و به ربات امکان دهد متناسب با شرایط محیط، نحوه گرفتن یا جابهجایی اجسام را تغییر دهد. چنین قابلیتی بهویژه در محیطهای غیرقابل پیشبینی مانند مراکز درمانی، خانههای سالمندان، انبارهای هوشمند و خطوط تولید پیشرفته اهمیت زیادی دارد.
نقش یادگیری انتقالی در توسعه رباتهای هوشمند
وجه تمایز فناوری جدید تنها به سختافزار آن محدود نمیشود. توسعهدهندگان اعلام کردهاند که سامانه لمسی این شرکت از فناوری یادگیری انتقالی (Transfer Learning) نیز بهره میبرد؛ روشی که به ربات اجازه میدهد از تجربههای گذشته برای تصمیمگیری در موقعیتهای جدید استفاده کند.
به بیان ساده، اگر ربات با جسمی روبهرو شود که پیش از این آن را ندیده اما از نظر ویژگیهای فیزیکی به نمونههای قبلی شباهت داشته باشد، میتواند بر اساس دادههای ذخیرهشده رفتار مناسب را پیشبینی کند. این موضوع باعث میشود رباتها به مرور زمان عملکرد دقیقتر و طبیعیتری در تعامل با محیط داشته باشند.
در چنین معماری، دادههای حاصل از تماس فیزیکی تنها ثبت نمیشوند، بلکه توسط الگوریتمهای هوش مصنوعی تحلیل شده و به دانشی قابل استفاده در موقعیتهای بعدی تبدیل میشوند. به همین دلیل، کارشناسان این فناوری را گامی مهم در نزدیکتر شدن رباتها به شیوه تعامل انسان با محیط میدانند.
رقابت آینده از مدلهای زبانی به رباتهای هوشمند منتقل میشود
سرمایهگذاری اخیر در شرکت Perception Era Technology را میتوان بخشی از تغییر مسیر صنعت هوش مصنوعی دانست. پس از رقابت گسترده شرکتها بر سر توسعه مدلهای زبانی بزرگ، اکنون توجه سرمایهگذاران به فناوریهایی جلب شده که امکان حضور عملی هوش مصنوعی در دنیای واقعی را فراهم میکنند.
در این میان، رباتهایی که علاوه بر دیدن، توانایی لمس، درک ویژگیهای فیزیکی اجسام و تصمیمگیری متناسب با شرایط را داشته باشند، از شانس بیشتری برای ورود به صنایع مختلف برخوردار خواهند بود. به همین دلیل، پوست الکترونیکی دیگر تنها یک قطعه جانبی برای رباتها محسوب نمیشود، بلکه میتواند به یکی از اجزای اصلی نسل آینده سامانههای رباتیک تبدیل شود.
کارشناسان پیشبینی میکنند هرچه کیفیت حسگرهای لمسی و الگوریتمهای پردازش داده بهبود پیدا کند، فاصله میان رباتهای صنعتی سنتی و رباتهای همهمنظوره کاهش خواهد یافت. در چنین شرایطی، رقابت جهانی هوش مصنوعی دیگر تنها بر سر قدرت مدلهای زبانی یا سرعت پردازش نخواهد بود، بلکه توانایی تعامل مؤثر با جهان فیزیکی نیز به یکی از شاخصهای اصلی برتری فناوری تبدیل میشود.
سرمایهگذاری چین در این حوزه نیز نشان میدهد این کشور تلاش دارد همزمان با حفظ جایگاه خود در توسعه مدلهای هوش مصنوعی، در نسل جدید فناوریهای رباتیک نیز نقش پررنگی ایفا کند؛ نسلی که در آن، حس لامسه میتواند به اندازه بینایی و پردازش زبان در عملکرد رباتها تعیینکننده باشد.
اخبار فناوری را اینجا بخوانید.
