اعلام زمان اخذ مالیات بر سوداگری
رقابت استارتآپها برای تسخیر اقتصاد ماهبازار چندصد میلیارد دلاری فضا، شرکتهای خصوصی را به ماه کشاند
به گزارش بازارگون، رقابت شرکتهای فضایی برای حضور در ماه و توسعه زیرساختهای خارج از زمین وارد مرحله تازهای شده است؛ رقابتی که حالا برخی تحلیلگران از آن با عنوان «اقتصاد ماه» یاد میکنند. از ساخت مراکز داده فضایی گرفته تا استخراج منابع از سیارکها، شرکتهای خصوصی بهدنبال سهمگیری از بازاری هستند که ارزش آن با سرعتی چشمگیر در حال رشد است.
اقتصاد فضا وارد عصر جدید شد
بر اساس برآورد شرکت مشاورهای «نووااسپیس»، اقتصاد فضایی جهان در سال ۲۰۲۵ به حدود ۶۲۶ میلیارد دلار رسیده است. بخش بزرگی از این بازار به خدمات و فناوریهایی مربوط میشود که با استفاده از زیرساختهای فضایی روی زمین ارائه میشوند؛ از اینترنت ماهوارهای گرفته تا سامانههای GPS.
اما در کنار این خدمات، نسل جدیدی از کسبوکارها در حال شکلگیری است؛ کسبوکارهایی که فعالیت آنها مستقیما در فضا انجام میشود و میتواند آینده اقتصاد جهانی را تغییر دهد.
چرا ماه دوباره مهم شده است؟
ماموریتهای جدید ناسا و پروژه آرتمیس باعث شده ماه دوباره به مرکز توجه صنعت فضایی تبدیل شود. هدف آمریکا بازگرداندن فضانوردان به سطح ماه و استفاده از آن بهعنوان سکوی پرتاب ماموریتهای انسانی به مریخ است.
برآوردها نشان میدهد اقتصاد ماه تا سال ۲۰۵۰ میتواند به ارزشی حدود ۱۲۷ میلیارد دلار برسد. ناسا نیز اعلام کرده پروژههای مرتبط با برنامه «از ماه تا مریخ» دهها هزار فرصت شغلی ایجاد خواهند کرد.
مراکز داده فضایی؛ پروژه جاهطلبانه جدید
یکی از مهمترین پروژههای نسل جدید اقتصاد فضایی، راهاندازی مراکز داده در مدار زمین و حتی روی ماه است. شرکتها معتقدند در آینده میتوان بخشی از نیاز عظیم پردازشی هوش مصنوعی را به فضا منتقل کرد.
با وجود هزینههای سنگین، کاهش شدید هزینه پرتاب موشکها باعث شده اجرای چنین پروژههایی واقعبینانهتر شود. هزینه ارسال هر کیلوگرم بار به فضا که در دهههای گذشته صدها هزار دلار بود، اکنون به کمتر از هزار دلار رسیده و پیشبینی میشود طی سالهای آینده باز هم کاهش پیدا کند.
موشکهای قابل استفاده مجدد بازی را تغییر دادند
یکی از مهمترین دلایل رشد اقتصاد فضایی، توسعه موشکهای قابل استفاده مجدد است. این فناوری هزینه ماموریتهای فضایی را بهطور چشمگیری کاهش داده و امکان پرتاب گستردهتر ماهوارهها را فراهم کرده است.
همزمان ماهوارههای کوچک مدار پایین زمین یا LEO نیز بهسرعت در حال گسترش هستند. کارشناسان پیشبینی میکنند تعداد ماهوارههای فعال تا سال ۲۰۳۰ به حدود ۱۰۰ هزار واحد برسد.
اسپیسایکس؛ بازیگر اصلی اقتصاد فضایی
شرکت SpaceX متعلق به Elon Musk اکنون مهمترین بازیگر صنعت فضایی جهان محسوب میشود.
موشک فالکون ۹ این شرکت هزینه پرتاب را بهشدت کاهش داده و اسپیسایکس اکنون بیش از ۸۰ درصد بازار پرتابهای فضایی آمریکا را در اختیار دارد.
شبکه اینترنت ماهوارهای استارلینک نیز به یکی از مهمترین منابع درآمد این شرکت تبدیل شده و بخش بزرگی از درآمد اسپیسایکس را تشکیل میدهد.
پیوند هوش مصنوعی و اقتصاد فضا
ایلان ماسک قصد دارد زیرساخت فضایی اسپیسایکس را با پروژههای هوش مصنوعی خود ترکیب کند. بهگفته تحلیلگران، مراکز داده فضایی میتوانند در آینده انرژی موردنیاز پردازشهای سنگین AI را از طریق انرژی خورشیدی فضایی تامین کنند.
همین مسئله باعث شده برخی سرمایهگذاران، اقتصاد فضایی را یکی از مهمترین بازارهای دهه آینده بدانند.
آیا عرضه اولیه اسپیسایکس انجام میشود؟
گزارشها حاکی از آن است که اسپیسایکس در حال آمادهسازی مقدمات عرضه اولیه سهام یا IPO است؛ اتفاقی که میتواند این شرکت را به یکی از ارزشمندترین برندهای جهان تبدیل کند.
برخی گزارشها ارزش احتمالی اسپیسایکس را حدود ۱.۷۵ تریلیون دلار تخمین زدهاند؛ عددی که از بسیاری از غولهای فناوری جهان نیز بالاتر است.
فقط اسپیسایکس نیست
در کنار اسپیسایکس، شرکتهای دیگری نیز در حال رقابت در اقتصاد فضایی هستند. شرکتهایی مانند Rocket Lab، AST SpaceMobile و MDA Space در حوزه پرتاب، ارتباطات ماهوارهای و زیرساختهای فضایی فعالیت میکنند.
همچنین بسیاری از شرکتهای دفاعی و صنعتی جهان نیز بهدلیل رشد فناوریهای فضایی وارد این بازار شدهاند.
آینده اقتصاد فضا چگونه خواهد بود؟
تحلیلگران معتقدند اقتصاد فضایی در حال عبور از مرحله دولتی به مرحله تجاری است. اگر هزینه پرتابها همچنان کاهش پیدا کند، طی دهه آینده شاهد شکلگیری بازارهای جدیدی مانند استخراج منابع فضایی، مراکز داده مداری و حتی صنایع مستقر در ماه خواهیم بود.
در چنین شرایطی، رقابت شرکتها برای حضور در ماه تنها یک پروژه علمی نیست؛ بلکه بخشی از بزرگترین رقابت اقتصادی آینده جهان محسوب میشود.
