غلامحسین محمدی سرپرست تأمین اجتماعی شد
سازمان امور مالیاتی اعلام کردرشد ۴۶ درصدی درآمدهای مالیاتی
به گزارش بازارگون، سازمان امور مالیاتی کشور در واکنش به انتقادهای مطرحشده درباره عملکرد نظام مالیاتی اعلام کرد که درآمدهای مالیاتی در چهار ماه نخست امسال با وجود شرایط اقتصادی و جنگی، ۴۶ درصد افزایش یافته و به حدود ۵۷۷ هزار میلیارد تومان رسیده است. این سازمان همچنین از رشد ۱۵۳ درصدی استرداد مالیات و عوارض ارزش افزوده در این مدت خبر داد و تأکید کرد که سیاست مالیاتی در سال جاری همزمان بر افزایش درآمدهای دولت و حمایت از فعالان اقتصادی متمرکز بوده است.
سازمان امور مالیاتی در پاسخ به اظهارات مطرحشده در یک برنامه تلویزیونی، با ارائه آمار عملکرد خود اعلام کرد که رقم درآمدهای مالیاتی پیشبینیشده در بودجه سال ۱۴۰۴، ۱۸۲۰ هزار میلیارد تومان بوده و نه ۲ هزار همت. با وجود شرایط جنگی، اختلالات بانکی و فشار بر کسبوکارها، در سال گذشته حدود ۹۳ درصد درآمدهای مالیاتی پیشبینیشده در بودجه محقق شده است.
بر اساس اعلام این سازمان، عملکرد وصول مالیات از ابتدای دولت سیزدهم تاکنون در مجموع بیش از ۱۰۰ درصد تکالیف بودجهای بوده است. سازمان امور مالیاتی همچنین تأکید کرده که افزایش وصولیها به معنای افزایش فشار بر همه مؤدیان نبوده و در سال ۱۴۰۴ حدود ۹۰ درصد مشاغل خرد در چارچوب تبصره ماده ۱۰۰ قانون مالیاتهای مستقیم مشمول مالیات صفر شدهاند.
مالیات ۵۷۷ همتی در چهار ماه
دادههای چهار ماه نخست امسال نشان میدهد درآمدهای مالیاتی با افزایش قابل توجهی نسبت به سال گذشته همراه بوده است. سازمان امور مالیاتی اعلام کرده که در این مدت حدود ۵۷۷ هزار میلیارد تومان درآمد مالیاتی وصول شده، در حالی که این رقم در مدت مشابه سال گذشته ۳۹۶ هزار میلیارد تومان بوده است. به این ترتیب، درآمدهای مالیاتی در این بازه حدود ۴۶ درصد رشد کردهاند.
این رشد در شرایطی رخ داده که در فروردینماه امسال جنگ ادامه داشته و مهلت پرداخت برخی مالیاتها نیز تمدید شده است. در همین حال، سازمان امور مالیاتی یادآوری کرده که رشد درآمدهای مالیاتی در چهار ماه نخست سال ۱۴۰۴ نسبت به مدت مشابه سال قبل ۳۲ درصد بوده است.
از سوی دیگر، رقم ۲۸۲۰ هزار میلیارد تومان درآمد مالیاتی پیشبینیشده در بودجه ۱۴۰۵ در شرایطی تعیین شده بود که کشور هنوز با شرایط جنگی فعلی مواجه نشده بود. سازمان امور مالیاتی بر همین اساس معتقد است ارزیابی عملکرد وصول مالیات بدون در نظر گرفتن تغییر شرایط اقتصادی و اجتماعی کشور، تصویر دقیقی از عملکرد این سازمان ارائه نمیدهد.
رشد ۱۵۳ درصدی استرداد ارزش افزوده
یکی دیگر از محورهای جوابیه سازمان امور مالیاتی، عملکرد مالیات بر ارزش افزوده است. این سازمان در واکنش به ادعای وجود خلأ گسترده در این حوزه اعلام کرده که معافیتهای مالیات بر ارزش افزوده، نتیجه تصمیم قانونگذار برای حمایت از کالاها و خدمات اساسی از جمله اقلام خوراکی پایه، خدمات بهداشتی و آموزشی است و نمیتوان آن را به معافیت ۶۰ درصد جامعه تعبیر کرد.
سازمان امور مالیاتی همچنین به نقش سامانه مؤدیان و صورتحسابهای الکترونیکی در کنترل زنجیره تولید و توزیع اشاره کرده است. بر اساس این توضیحات، اطلاعات معاملات از مراحل مختلف تولید و توزیع در سامانههای مالیاتی ثبت میشود و امکان ایجاد شکاف گسترده میان مالیات دریافتی از مصرفکننده و مالیات پرداختشده به دولت کاهش یافته است.
در همین چارچوب، میزان واریزی مالیات بر ارزش افزوده به شهرداریها، دهیاریها و امور عشایر در سه ماه نخست امسال به بیش از ۶۷ هزار میلیارد تومان رسیده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۳۱ درصد افزایش داشته است.
همچنین سازمان امور مالیاتی اعلام کرده که در چهار ماه نخست امسال حدود ۲۹ هزار میلیارد تومان مالیات و عوارض ارزش افزوده به مؤدیان مسترد شده است. این رقم نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱۵۳ درصد رشد کرده است. از نگاه سازمان، این افزایش نشان میدهد مالیات بر ارزش افزوده صرفاً ابزاری برای افزایش درآمد دولت نیست و در مواردی مانند استرداد مالیات صادرکنندگان، نقش حمایتی نیز دارد.
مالیات لوکسها؛ وابسته به دادههای دستگاهها
سازمان امور مالیاتی در بخش دیگری از جوابیه خود درباره وصول مالیات از خانهها و خودروهای لوکس توضیح داده است. این پایه مالیاتی پس از تصویب در سال ۱۴۰۱ ایجاد شد و به گفته سازمان، در سالهای نخست با مشکلاتی مانند شناسایی مشمولان، راستیآزمایی اطلاعات ثبتی و پلاک خودرو، تعیین ارزش روز داراییها و تکمیل اطلاعات دستگاههای مختلف مواجه بوده است.
بر همین اساس، سازمان امور مالیاتی معتقد است مقایسه درآمد پیشبینیشده از این پایه با میزان وصولی در سالهای ابتدایی بدون در نظر گرفتن زمان لازم برای تکمیل پایگاههای اطلاعاتی، ارزیابی دقیقی نیست.
این سازمان همچنین تأکید کرده است که محاسبه مالیات خانهها و خودروهای لوکس به اطلاعاتی وابسته است که از سوی دستگاههایی مانند وزارت راه و شهرسازی، سازمان ثبت اسناد، پلیس راهور و شهرداریها در اختیار سازمان قرار میگیرد. بنابراین تحقق درآمد پیشبینیشده از این محل تا حد زیادی به کیفیت، جامعیت و پالایش اطلاعات دستگاههای متولی وابسته است.
مالیات مشاغل در مسیر هوشمندسازی
سازمان امور مالیاتی در پاسخ به انتقاد درباره طولانی بودن فرآیند وصول مالیات مشاغل نیز اعلام کرده که این مسئله مربوط به نظام سنتی مالیاتستانی بوده و با توسعه زیرساختهای اطلاعاتی در حال تغییر است.
بر اساس اعلام این سازمان، اطلاعات مالی مؤدیان از جمله تراکنشهای بانکی، صورتحسابهای الکترونیکی و اطلاعات دریافتشده از سامانههای دیگر، با استناد به ماده ۱۶۹ مکرر قانون مالیاتهای مستقیم در فرآیند تشخیص مالیات مورد استفاده قرار میگیرد.
در کنار این روند، سازمان بار دیگر بر سیاست حمایتی خود در قبال مشاغل خرد تأکید کرده و گفته است که در سال گذشته مالیات حدود ۹۰ درصد صاحبان مشاغل خرد صفر شده است.
مخالفت با مالیات یک درصدی تراکنشها
یکی از مهمترین بخشهای جوابیه سازمان به پیشنهاد دریافت مالیات یک درصدی از تراکنشهای بانکی مربوط میشود. سازمان امور مالیاتی این پیشنهاد را از نظر علمی و با توجه به تجربه سایر کشورها قابل دفاع نمیداند و معتقد است حجم تراکنشهای بانکی را نمیتوان معادل درآمد مشمول مالیات در نظر گرفت.
به گفته سازمان، بخش بزرگی از تراکنشهای بانکی مربوط به جابهجایی وجوه موجود، تسویه بدهیها، دریافت تسهیلات و نقلوانتقال میان شرکتهای مرتبط است. بنابراین دریافت مالیات از کل تراکنشها میتواند به معنای مالیاتگیری چندباره از یک جریان مالی باشد.
سازمان امور مالیاتی همچنین هشدار داده است که چنین پایهای میتواند هزینه مبادلات و تولید را افزایش دهد، انگیزه استفاده از شبکه رسمی بانکی را کاهش دهد و بخشی از فعالیتهای اقتصادی را به سمت نقدینگی و فرار مالیاتی سوق دهد.
از نگاه این سازمان، راهکار مناسب استفاده از دادههای تراکنشهای بانکی برای شناسایی درآمد واقعی مؤدیان است، نه وضع مالیات مستقیم بر گردش حسابها. سازمان تأکید کرده است که با استفاده از ماده ۱۶۹ مکرر و سامانه مؤدیان، همین مسیر دادهمحور در حال اجراست.
مالیات و تأمین مالی سلامت
سازمان امور مالیاتی در بخش دیگری از توضیحات خود به ارتباط مالیات بر ارزش افزوده با تأمین مالی حوزه سلامت اشاره کرده است. بر اساس اعلام این سازمان، سهم سلامت از محل یک واحد درصد مالیات بر ارزش افزوده در سال جاری به حدود ۲۷ هزار میلیارد تومان رسیده است.
این سازمان در عین حال تأکید کرده که کسری بودجه مسئلهای چندبعدی است و نمیتوان آن را تنها با حذف یک ردیف هزینهای از بودجه حل کرد. به گفته سازمان، حذف هزینههای سلامت از بودجه به معنای حذف هزینه واقعی این بخش نیست و میتواند آن را به شکل دیگری به دولت و در نهایت به اقتصاد تحمیل کند.
بر این اساس، سازمان امور مالیاتی افزایش شفافیت، توسعه پایههای مالیاتی، هوشمندسازی وصول و افزایش کارایی نظام مالیاتی را مسیر مناسبتری برای تأمین درآمدهای پایدار دولت میداند.
در مجموع، سازمان امور مالیاتی در دفاع از عملکرد خود به چند شاخص کلیدی استناد کرده است: تحقق ۹۳ درصدی درآمدهای مالیاتی پیشبینیشده در سال ۱۴۰۴، رشد ۴۶ درصدی وصولی در چهار ماه نخست امسال، صفر شدن مالیات حدود ۹۰ درصد مشاغل خرد و رشد ۱۵۳ درصدی استرداد مالیات و عوارض ارزش افزوده.
این ارقام نشان میدهد سیاست مالیاتی دولت در سال جاری صرفاً بر افزایش وصولی متمرکز نبوده و همزمان افزایش درآمدهای پایدار، استفاده از دادههای مالی برای شناسایی درآمد واقعی و حمایت از برخی گروههای اقتصادی را دنبال کرده است. با این حال، میزان تحقق درآمدهای پیشبینیشده در بودجه ۱۴۰۵ همچنان به شرایط اقتصادی، ظرفیت فعالیت بنگاهها و توان دولت برای گسترش پایههای مالیاتی بدون تشدید فشار بر تولید و مصرف وابسته خواهد بود.
اخبار اقتصاد کلان را اینجا بخوانید.
