مرکز تجاری ایران و ترکیه در آستانه بازگشایی
در مسیر تجارت ۳۰ میلیارد دلاریمرکز تجاری ایران و ترکیه در آستانه بازگشایی
به گزارش بازارگون، مرکز مبادلات تجاری ایران و ترکیه در مرز بازرگان پس از سالها توقف، با واگذاری کامل مدیریت به سازمان منطقه آزاد ماکو در مسیر بازگشایی قرار گرفته است. مدیرعامل این سازمان میگوید در صورت همکاری کامل طرف ترکیهای، این مرکز تا پایان شهریورماه آماده افتتاح خواهد بود؛ اقدامی که میتواند یکی از حلقههای تقویت زیرساخت تجاری دو کشور و گامی در مسیر هدفگذاری تهران و آنکارا برای رساندن حجم مبادلات سالانه به ۳۰ میلیارد دلار باشد.
حسین گروسی، مدیرعامل سازمان منطقه آزاد ماکو، در حاشیه بازدید مقامهای ایرانی و ترکیهای از پایانه مرزی بازرگان و مرکز مبادلات مشترک تجاری دو کشور، از تعیین تکلیف مدیریت این مرکز خبر داد و گفت پس از واگذاری مدیریت به منطقه آزاد تجاری ـ صنعتی ماکو، عملیات نوسازی آن در مدت شش ماه انجام شده و مرکز اکنون آماده بهرهبرداری است. به گفته او، طرح توسعه مرکز نیز تهیه شده و هماهنگیهای لازم با سازمان توسعه تجارت و وزارت صنعت، معدن و تجارت صورت گرفته است.
مرکز تجاری بازرگان سالها یکی از مطالبات طرف ترکیهای برای تسهیل و توسعه تجارت میان دو کشور بوده، اما فعالیت آن در سالهای گذشته متوقف مانده بود. گروسی، یکی از دلایل اصلی این توقف را وجود مدیریتهای متعدد در مرز بازرگان عنوان کرد و گفت با استقرار مدیریت یکپارچه سازمان منطقه آزاد ماکو، زمینه برای فعالسازی مجدد این مرکز فراهم شده است.
اهمیت احیای این مرکز زمانی بیشتر میشود که روابط تجاری ایران و ترکیه در سالهای اخیر با هدفگذاری بلندپروازانه دو کشور برای افزایش حجم مبادلات همراه بوده است. روسای جمهور ایران و ترکیه بر رساندن ارزش تجارت سالانه دو کشور به ۳۰ میلیارد دلار تأکید کردهاند و در این چارچوب، مرز بازرگان بهعنوان یکی از مهمترین گذرگاههای تجاری ایران با ترکیه نقش تعیینکنندهای دارد. به گفته مدیرعامل سازمان منطقه آزاد ماکو، این منطقه میتواند در تحقق این هدف نقش مهمی ایفا کند، مشروط بر آنکه برنامههای طرف ترکیهای نیز برای راهاندازی مرکز نهایی شود.
در سوی دیگر مرز، مقامهای ترکیهای نیز فعالسازی مجدد مرکز را منوط به بررسی ابعاد مختلف آن دانستهاند. مصطفی آیوَت، فرماندار شهرستان دوغوبایزید ترکیه، در جریان نشست مشترک ایران و ترکیه در مرکز تجاری بازرگان گفت این مرکز در گذشته با هدف توسعه تجارت دو کشور ایجاد شده و اقداماتی نیز در دو سوی مرز برای آن انجام گرفته است، اما در حال حاضر فعالیت تجاری و تردد مؤثری در این مجموعه وجود ندارد.
او با اشاره به درخواست ایران برای فعالسازی مجدد مرکز تجاری بازرگان گفت این موضوع از سوی طرف ترکیهای بررسی خواهد شد و تصمیم نهایی با توجه به منافع مشترک دو کشور و ملاحظات امنیتی اتخاذ میشود. به این ترتیب، بازگشایی مرکز علاوه بر آمادهسازی زیرساختهای داخلی، به هماهنگی و تصمیم طرف ترکیهای نیز وابسته است.
همزمان، موضوع تسهیل تردد کامیونها در مرز ایران و ترکیه نیز در مذاکرات دو طرف مورد توجه قرار گرفته است. فرماندار دوغوبایزید با اشاره به افزایش رفتوآمد کامیونها میان دو کشور گفت با اتخاذ تدابیر امنیتی، سهم کامیونهایی که در مرز مورد بازرسی قرار میگیرند از ۷۵ درصد به ۴۹ درصد کاهش یافته است. به گفته او، در شرایط فعلی ورود روزانه کامیونها به ترکیه به حدود ۳۰۰ دستگاه رسیده است.
کاهش میزان بازرسی کامیونها میتواند در کنار افزایش ظرفیت پذیرش و عبور خودروهای سنگین، به کاهش زمان توقف در مرز کمک کند؛ موضوعی که برای تجارت زمینی ایران و ترکیه اهمیت ویژهای دارد. مرز بازرگان یکی از مسیرهای اصلی تردد کامیونها میان دو کشور است و هرگونه اختلال در روند کنترل و عبور خودروهای سنگین میتواند هزینه و زمان حملونقل کالا را افزایش دهد.
مقام ترکیهای همچنین به مشکلات ناشی از توقف کامیونها در مرز اشاره کرد و از افزایش ظرفیت پارکینگهای کامیونی، بهکارگیری نیروی بیشتر در گمرک گولبولاغ و اتخاذ تدابیر جدید برای تسریع و ایمنسازی تردد خبر داد. به گفته او، تلاشها برای روانتر شدن ورود و خروج کامیونها و شهروندان دو کشور ادامه خواهد داشت.
در مجموع، بازگشایی مرکز مبادلات تجاری بازرگان را میتوان بخشی از تلاش تهران و آنکارا برای کاهش موانع عملیاتی تجارت مرزی دانست. واگذاری مدیریت یکپارچه مرکز به سازمان منطقه آزاد ماکو، نوسازی ششماهه و آمادهسازی طرح توسعه، از سمت ایران زیرساخت لازم برای راهاندازی مجدد این مجموعه را فراهم کرده است. با این حال، تحقق هدف افتتاح تا پایان شهریورماه به همکاری طرف ترکیهای و جمعبندی ملاحظات آنکارا درباره نحوه فعالیت مرکز بستگی دارد.
اگر این مرکز پس از سالها توقف دوباره فعال شود، اثرگذاری آن صرفاً به بازگشایی یک مجموعه تجاری محدود نخواهد بود؛ زیرا همزمانی این اتفاق با تلاش برای افزایش ظرفیت تردد در بازرگان، کاهش میزان بازرسی کامیونها و هدفگذاری ۳۰ میلیارد دلاری تجارت ایران و ترکیه میتواند به معنای حرکت دو کشور به سمت کاهش اصطکاکهای مرزی و تسهیل تجارت زمینی باشد.
اخبار تولید و تجارت را اینجا بخوانید.
