غلامحسین محمدی سرپرست تأمین اجتماعی شد
محاصره دریایی مبادلات تهران آنکارا را افزایش دادجهش ۷۳ درصدی تجارت ایران و ترکیه
به گزارش بازارگون، تجارت ایران و ترکیه در نیمه نخست سال جاری میلادی با رشد همراه شد و در ماه ژوئن نیز شتاب بیشتری گرفت. جدیدترین آمار وزارت اقتصاد ترکیه نشان میدهد ارزش مبادلات تجاری دو کشور در شش ماه نخست سال به ۳.۱۶ میلیارد دلار رسیده که نسبت به ۲.۶۵ میلیارد دلار تجارت ثبتشده در مدت مشابه سال ۲۰۲۵، ۱۹ درصد افزایش داشته است. در ماه ژوئن نیز ارزش تجارت دوجانبه به حدود ۶۹۱ میلیون دلار رسید که در مقایسه با ۳۹۹ میلیون دلار در ژوئن سال گذشته، ۷۳ درصد رشد نشان میدهد.
بررسی جزئیات تجارت دو کشور نشان میدهد افزایش مبادلات در نیمه نخست سال بیش از هر چیز تحت تأثیر رشد صادرات ایران به ترکیه بوده است. صادرات ترکیه به ایران در شش ماه نخست سال ۲۰۲۵ حدود ۱.۴۷ میلیارد دلار بود که این رقم در نیمه نخست سال جاری به ۱.۵۶ میلیارد دلار افزایش یافته است. به این ترتیب صادرات ترکیه به ایران در این دوره ۹۰ میلیون دلار، معادل ۶ درصد، رشد کرده است.
در مقابل، واردات ترکیه از ایران رشد بسیار بیشتری را تجربه کرده است. ارزش واردات ترکیه از ایران از ۱.۱۸ میلیارد دلار در شش ماه نخست سال گذشته به ۱.۶ میلیارد دلار در نیمه نخست سال جاری رسیده و ۳۵ درصد افزایش یافته است. بنابراین در شرایطی که صادرات ترکیه به ایران رشد محدودی داشته، افزایش صادرات ایران به بازار ترکیه نقش مهمتری در رشد تجارت دوجانبه ایفا کرده است.
جهش تجارت در ژوئن
روند تجارت در ماه ژوئن تصویری متفاوت و پرشتابتر از عملکرد نیمه نخست سال ارائه میکند. صادرات ترکیه به ایران در ژوئن سال گذشته ۲۴۴ میلیون دلار بود که در ژوئن امسال به ۳۶۶ میلیون دلار رسیده است؛ یعنی صادرات ترکیه به ایران در این ماه ۵۰ درصد افزایش یافته است.
در سمت مقابل، واردات ترکیه از ایران با جهش بیشتری همراه شده است. این رقم از ۱۵۵ میلیون دلار در ژوئن سال گذشته به ۳۲۵ میلیون دلار در ژوئن امسال رسیده و رشد ۱۰۹ درصدی را ثبت کرده است.
برآیند این دو جریان، جهش قابل توجه تجارت دوجانبه در آخرین ماه مورد بررسی است. ارزش مبادلات ایران و ترکیه از ۳۹۹ میلیون دلار در ژوئن سال گذشته به ۶۹۱ میلیون دلار در ژوئن امسال رسیده است. به این ترتیب تجارت دو کشور در این ماه ۲۹۲ میلیون دلار افزایش یافته و رشد ۷۳ درصدی را تجربه کرده است.
در واقع، اگرچه رشد ۱۹ درصدی تجارت در کل نیمه نخست سال نشاندهنده بهبود روابط تجاری دو کشور است، رشد ۷۳ درصدی در ژوئن از شتاب گرفتن این روند حکایت دارد. نکته مهمتر آن است که واردات ترکیه از ایران در این ماه بیش از دو برابر شده و از ۱۵۵ میلیون دلار به ۳۲۵ میلیون دلار رسیده است.
اهمیت مسیرهای زمینی برای تجارت ایران
رشد تجارت ایران و ترکیه در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا میکند که محدودیتها و فشارهای ایجادشده بر مسیرهای دریایی، ریسک تجارت خارجی ایران را افزایش داده است. در چنین شرایطی، مرزهای زمینی و ظرفیت تجارت با کشورهای همسایه میتوانند بخشی از ریسک اختلال در مسیرهای دریایی را کاهش دهند.
ایران از موقعیت جغرافیایی ویژهای برای توسعه تجارت زمینی برخوردار است. ترکیه، عراق، جمهوری آذربایجان، ارمنستان، ترکمنستان، افغانستان و پاکستان مجموعهای از همسایگان زمینی ایران هستند که میتوانند در توسعه تجارت منطقهای و ترانزیت نقش داشته باشند.
از این منظر، افزایش ۱۹ درصدی تجارت ایران و ترکیه در نیمه نخست سال و جهش ۷۳ درصدی آن در ژوئن را میتوان فراتر از رشد یک رابطه دوجانبه تجاری ارزیابی کرد. این ارقام نشان میدهند محدودیت در مسیرهای دریایی لزوماً به توقف تجارت خارجی ایران منجر نمیشود و شبکه تجارت زمینی با کشورهای همسایه میتواند بخشی از فشارهای واردشده بر تجارت خارجی را جبران کند.
البته تداوم این روند به ظرفیت مرزها، زیرساختهای حملونقل، سرعت تشریفات گمرکی و ثبات مقررات تجاری وابسته است. در صورت تقویت این زیرساختها، موقعیت جغرافیایی ایران و دسترسی همزمان به چندین بازار منطقهای میتواند به عاملی برای کاهش وابستگی تجارت خارجی به مسیرهای دریایی تبدیل شود.
اخبار تولید و تجارت را اینجا بخوانید.
