اعلام زمان اخذ مالیات بر سوداگری
بازار سهام در آستانه شوک عرضهبازگشایی بورس تهران پس از ۸۰ روز توقف
به گزارش بازارگون، بورس تهران پس از حدود ۸۰ روز توقف، از روز سهشنبه دوباره فعالیت خود را آغاز میکند؛ بازگشاییای که به باور تحلیلگران، میتواند با افزایش فشار فروش، رفتارهای هیجانی و نوسان بالا در روزهای ابتدایی همراه شود. در این میان، نحوه مدیریت شوک اولیه و استفاده از ابزارهای حمایتی، مهمترین مساله پیشروی بازار سرمایه است.
آخرین وضعیت شاخص کل پیش از توقف بورس
شاخص کل بورس تهران آخرین پرونده معاملاتی خود را در ششم اسفندماه سال گذشته، در سطح ۳ میلیون و ۷۱۴ هزار واحد بست. در آن زمان، کمتر کسی تصور میکرد این روز، آخرین روز معاملاتی بورس در سال ۱۴۰۴ باشد.
با وقوع جنگ در نهم اسفند، معاملات بازار سهام رسما متوقف شد و بورس برای نزدیک به ۸۰ روز از جریان دادوستدها خارج ماند. اکنون با پایان این دوره، قرار است بازار سرمایه بار دیگر بازگشایی شود.
بازگشایی بورس در شرایطی متفاوت
بازار سهام در حالی به استقبال بازگشایی میرود که در اسفند سال گذشته، برای دومین سال متوالی، در میان بازارهای مالی پایینترین بازدهی را ثبت کرده بود. این موضوع باعث شد بورس تهران نسبت به بازارهای موازی با جاماندگی قابلتوجهی روبهرو شود.
برخی تحلیلگران معتقدند اگر ریسکهای سیاسی و توقف معاملات رخ نمیداد، بورس میتوانست چهره متفاوتی از روند شاخص و فضای عمومی معاملات نشان دهد. با این حال، اکنون بازار در موقعیتی قرار گرفته که مهمترین دغدغه فعالان آن، نحوه واکنش سهامداران در روزهای نخست بازگشایی است.
احتمال افزایش عرضه در روزهای ابتدایی
کارشناسان بازارهای مالی بر این باورند که بازگشایی بورس احتمالا با فشار عرضه و رفتارهای احساسی همراه خواهد بود. طولانی شدن توقف معاملات، در کنار نااطمینانیهای سیاسی و اقتصادی، باعث شده بخشی از سهامداران در نخستین روزهای بازگشایی به دنبال خروج از بازار باشند.
به همین دلیل، مدیریت روزهای ابتدایی معاملات از اهمیت زیادی برخوردار است. اگر بازار بدون برنامه مشخص برای کنترل هیجان بازگشایی شود، احتمال شکلگیری صفهای فروش و تشدید فضای روانی منفی افزایش مییابد.
دامنه نوسان و حجم مبنا زیر ذرهبین
یکی از بحثهای اصلی درباره بازار سرمایه در آستانه بازگشایی، نحوه اعمال محدودیتهای معاملاتی است. برخی کارشناسان هشدار میدهند اگر معاملات دقیقا با همان چارچوب قبلی، یعنی دامنه نوسان ۳ درصدی و حجم مبنای فعلی آغاز شود، بازار ممکن است وارد یک روند فرسایشی شود.
از نگاه این گروه، کاهش موقت دامنه نوسان در دو تا سه روز ابتدایی میتواند ابزاری برای کنترل هیجان باشد. البته این اقدام تنها زمانی موثر خواهد بود که همزمان، منابع حمایتی کافی نیز به بازار تزریق شود. در غیر این صورت، محدود کردن دامنه نوسان فقط فرآیند اصلاح قیمتها را طولانیتر میکند و مانع افت واقعی بازار نخواهد شد.
نقش صندوق تثبیت و بازارگردانها در کنترل شوک
تحلیلگران تاکید میکنند که برای عبور از شوک اولیه، صندوق تثبیت بازار سرمایه، صندوق توسعه و سایر نهادهای مالی باید در نقاط حساس وارد عمل شوند. این حمایتها باید هدفمند، هماهنگ و قابل مشاهده باشد تا بتواند از شکلگیری صفهای فروش سنگین جلوگیری کند.
در کنار آن، تقویت نقش بازارگردانها در سمت خرید نیز یکی از راهکارهای مهم برای متعادلسازی معاملات عنوان میشود. از نگاه کارشناسان، حضور فعال بازارگردانها میتواند تا حدی از شدت هیجان در سمت فروش بکاهد و به روند کشف قیمت کمک کند.
اوراق تبعی؛ ابزار بیمهای برای سهامداران خرد
در میان راهکارهای پیشنهادی، برخی کارشناسان بر استفاده از اوراق تبعی نیز تاکید دارند. این ابزار میتواند برای سهامداران خرد، نقش نوعی بیمه را ایفا کند و بخشی از نگرانیهای موجود را کاهش دهد.
اگر چنین ابزارهایی همزمان با بازگشایی بازار فعال شوند، احتمال آن وجود دارد که بخشی از فشار روانی موجود کاهش پیدا کند و سرمایهگذاران با اطمینان بیشتری نسبت به نگهداری سهام خود تصمیم بگیرند.
دادههای بنیادی شرکتها چه میگویند؟
در کنار فضای پرریسک سیاسی، دادههای تازه از عملکرد ۳۳۹ شرکت تولیدی بورسی و فرابورسی در سال ۱۴۰۵، تصویری دوگانه از اقتصاد و بازار سرمایه ترسیم میکند.
از یک سو، بخشی از بنگاهها به افزایش مقدار فروش امیدوارند. از سوی دیگر، ریسکهایی مانند ناترازی انرژی و تداوم نااطمینانیهای سیاسی، این خوشبینی را با ابهام روبهرو کرده است.
همین دوگانگی باعث شده چشمانداز بورس تهران در مقطع فعلی، نه کاملا منفی باشد و نه بهطور کامل امیدوارکننده. در واقع، مسیر بازار تا حد زیادی به نحوه مدیریت ریسکها و کیفیت حمایت سیاستگذار بستگی دارد.
حمایت موثر، شرط عبور بورس از روزهای پرتنش
جمعبندی تحلیلگران نشان میدهد بازگشایی بورس تهران اگرچه از منظر بازگشت جریان معاملات یک اتفاق مثبت است، اما بدون تردید با روزهای حساسی همراه خواهد بود. فشار فروش، هیجان سهامداران و تلاش بازار برای کشف قیمتهای جدید، مهمترین ویژگی روزهای ابتدایی معاملات خواهد بود.
در چنین شرایطی، حمایت موثر سیاستگذار تنها زمانی معنا پیدا میکند که بهصورت هماهنگ و ملموس در جریان معاملات دیده شود. در غیر این صورت، بازار ممکن است وارد یک دوره فرسایشی تازه شود.
به باور کارشناسان، اگر ابزارهایی مانند مدیریت موقت دامنه نوسان، تقویت بازارگردانها، ورود هدفمند صندوقهای حمایتی و استفاده از اوراق تبعی بهدرستی به کار گرفته شود، بازار سهام میتواند پس از عبور از شوک اولیه، با آرامش بیشتری به سمت تعادل حرکت کند.
