در پی تداوم خاموشی روزانه چاههای کشاورزی و تشدید ناترازی انرژیخاموشی چاهها تولید غذا را ۳۰ درصد کاهش داد
به گزارش بازارگون، همزمان با تداوم ناترازی انرژی و افزایش محدودیتهای اعمالشده بر مصرف برق، بخش کشاورزی بیش از گذشته تحت تأثیر خاموشیهای برنامهریزیشده قرار گرفته است. فعالان این بخش معتقدند قطعی روزانه برق چاههای کشاورزی تنها یک محدودیت موقت در تأمین انرژی نیست، بلکه مستقیماً بر تولید محصولات غذایی، مدیریت منابع آب و امنیت غذایی کشور اثر میگذارد.
پیمان عالمی، رئیس اتاق اصناف کشاورزی، با انتقاد از روند فعلی مدیریت مصرف برق در بخش کشاورزی اعلام کرد که خاموشی چاههای کشاورزی امسال زودتر از سال گذشته آغاز شده و در حال حاضر برق این چاهها روزانه تا شش ساعت قطع میشود. به گفته او، پایین بودن تعرفه برق کشاورزی موجب شده این بخش به یکی از نخستین گزینههای اعمال محدودیت برای جبران ناترازی شبکه تبدیل شود؛ رویکردی که از نگاه تولیدکنندگان، هزینههای سنگینی برای تولید غذا به همراه داشته است.
عالمی تأکید کرد خاموشیهای مکرر تنها به کاهش زمان فعالیت چاهها محدود نمیشود و خسارتهای مستقیم و غیرمستقیمی را به زیرساختهای کشاورزی وارد میکند. به گفته وی، در برخی موارد تجهیزات برقی و تأسیسات چاهها آسیب دیده و حتی مواردی از تخریب و ریزش چاهها نیز گزارش شده است. در کنار این خسارتها، کاهش دسترسی به آب مورد نیاز مزارع و باغات، افت قابل توجه تولید را به دنبال داشته است.
رئیس اتاق اصناف کشاورزی با اشاره به آثار خاموشیها بر مدیریت منابع آب گفت که قطع روزانه برق موجب میشود در هر نوبت آبیاری بین یک تا دو ساعت از زمان مؤثر آبیاری از دست برود. پس از وصل مجدد برق، آب باید دوباره مسیر انتقال را طی کند تا به زمینهای کشاورزی برسد و همین موضوع موجب هدررفت بخشی از منابع آبی میشود. به اعتقاد او، این شیوه مدیریت نه تنها کمکی به حفاظت از منابع آب زیرزمینی نمیکند، بلکه خود به عاملی برای افزایش اتلاف آب تبدیل شده است.
وی با استناد به مواد ۱۱ و ۱۳ قانون تشکیل وزارت جهاد کشاورزی و همچنین قانون برقیکردن چاههای کشاورزی، خواستار بازنگری در سیاستهای اعمال خاموشی شد و تأکید کرد که قوانین موجود با هدف حفظ تولید محصولات اساسی و تأمین امنیت غذایی کشور تدوین شدهاند. از نگاه او، قرار گرفتن چاههای کشاورزی در اولویت خاموشی با روح این قوانین سازگار نیست و میتواند تبعات بلندمدتی برای تولید غذا در کشور داشته باشد.
عالمی در ادامه از کاهش حدود ۳۰ درصدی تولید محصولات غذایی در نتیجه محدودیتهای اعمالشده خبر داد و این رقم را برای بخش کشاورزی و امنیت غذایی کشور نگرانکننده توصیف کرد. به گفته وی، خسارت ناشی از خاموشیها تنها به کاهش عملکرد مزارع محدود نمیشود و باغات نیز با آسیبهای جدی مواجه شدهاند؛ آسیبهایی که در برخی موارد جبران آنها به سالها زمان نیاز دارد.
رئیس اتاق اصناف کشاورزی همچنین نسبت به پیامدهای این وضعیت برای بخش گلخانهای هشدار داد. وی توضیح داد که توسعه کشت گلخانهای همواره بهعنوان یکی از راهکارهای افزایش بهرهوری آب و خاک مطرح شده، اما این بخش نیز به شدت به تأمین پایدار انرژی وابسته است. گلخانهها در تابستان برای تهویه و در زمستان برای گرمایش به برق و سوخت نیاز دارند و اختلال در تأمین انرژی میتواند خسارتهای سنگینی به تولیدکنندگان وارد کند.
او در بخش دیگری از اظهارات خود به مشکلات تأمین سوخت ماشینآلات کشاورزی اشاره کرد و گفت در شرایطی که کمتر از چهار درصد سوخت بخش حملونقل کشور به ماشینآلات کشاورزی اختصاص دارد، برای جبران ناترازی سوخت، حدود ۲۰ درصد از سهمیه این بخش کاهش یافته است. به گفته عالمی، این تصمیم باعث شده بسیاری از ماشینآلات کشاورزی تنها چند روز در ماه امکان فعالیت داشته باشند؛ موضوعی که میتواند بر روند آمادهسازی زمینها و آغاز سال زراعی جدید تأثیر منفی بگذارد.
وی همچنین از پرداخت نشدن مطالبات گندمکاران انتقاد کرد و گفت تأخیر در تسویه مطالبات کشاورزان، در کنار مشکلات انرژی و سوخت، فشار مضاعفی بر تولیدکنندگان وارد کرده است. به اعتقاد او، مجموعه این عوامل در نهایت بر تولید محصولات کشاورزی و امنیت غذایی کشور اثر خواهد گذاشت.
عالمی در ادامه به ظرفیتهای بخش کشاورزی برای توسعه نیروگاههای خورشیدی اشاره کرد و گفت کشاورزان آمادگی دارند در توسعه انرژیهای تجدیدپذیر مشارکت کنند، اما برخی مفاد قراردادهای خرید تضمینی برق از سوی ساتبا، انگیزه سرمایهگذاری را کاهش داده است. وی توضیح داد که بر اساس سازوکار فعلی، بخشی از درآمد حاصل از فروش برق تولیدی نیروگاههای خورشیدی به کشاورزان پرداخت نمیشود؛ در حالی که همین دوره زمانی معمولاً بیشترین میزان تولید برق را در بر میگیرد.
به گفته رئیس اتاق اصناف کشاورزی، کشاورزان همچنین خواستار آن هستند که در زمانهایی که امکان خرید برق تولیدی از سوی شبکه وجود ندارد، بتوانند از برق تولیدشده برای تأمین نیاز چاهها و واحدهای تولیدی خود استفاده کنند. او معتقد است رفع این موانع میتواند به توسعه نیروگاههای خورشیدی در مزارع و کاهش بخشی از مشکلات انرژی در بخش کشاورزی کمک کند.
فعالان بخش کشاورزی در شرایطی نسبت به تبعات خاموشیها هشدار میدهند که کشور همزمان با چالش ناترازی برق، افزایش هزینههای تولید و محدودیت منابع آبی مواجه است. از نگاه آنان، تداوم خاموشی چاههای کشاورزی ممکن است در کوتاهمدت به مدیریت مصرف برق کمک کند، اما در بلندمدت میتواند با کاهش تولید محصولات غذایی، هزینههای سنگینتری را به اقتصاد و امنیت غذایی کشور تحمیل کند.
اخبار تولید و تجارت را اینجا بخوانید.
غلامحسین محمدی سرپرست تأمین اجتماعی شد









