نایبرئیس کمیسیون انرژی اتاق تهران در گفتوگو با بازارگون:تجدیدپذیرها بهتنهایی ناترازی برق را حل نمیکنند
به گزارش بازارگون، توسعه انرژیهای تجدیدپذیر در ماههای اخیر به مهمترین محور سیاستگذاری صنعت برق تبدیل شده است. از واگذاری زمین برای احداث نیروگاههای خورشیدی و نصب پنل روی پشتبام منازل گرفته تا برنامههای دولت برای افزایش ظرفیت برق پاک، همگی نشان میدهد سیاستگذار توسعه تجدیدپذیرها را راهکار اصلی عبور از ناترازی برق میداند. اما آیا اتکا به نیروگاههای خورشیدی برای جبران کسری ۱۰ تا ۱۸ هزار مگاواتی برق کافی است؟ حمیدرضا صالحی، نایبرئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی تهران، در گفتوگو با بازارگون تأکید میکند که توسعه انرژیهای تجدیدپذیر ضرورتی اجتنابناپذیر است، اما این مسیر نباید به قیمت کنار گذاشتن سایر ظرفیتهای تولید برق تمام شود.
صالحی در گفت وگو با بازارگون با اشاره به اینکه ایران سالها در توسعه انرژیهای تجدیدپذیر از روند جهانی عقب مانده است، گفت: «واقعیت این است که ما باید سالها قبل با سرعت و ظرفیت بیشتری به سمت توسعه انرژیهای تجدیدپذیر حرکت میکردیم، اما این اتفاق نیفتاد. دلیل اصلی این عقبماندگی هم دسترسی به سوختهای فسیلی ارزان بود. وقتی کشوری منابع فراوان گاز و سوخت فسیلی در اختیار دارد، طبیعی است که انگیزه کمتری برای سرمایهگذاری روی انرژیهای تجدیدپذیر داشته باشد، در حالی که بسیاری از کشورهای دنیا از سالها قبل این مسیر را آغاز کرده بودند.»
نایبرئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی تهران در عین حال تأکید کرد توسعه انرژیهای تجدیدپذیر نباید به این معنا باشد که سایر روشهای تولید برق از دستور کار خارج شوند. به گفته او، مسئله اصلی این نیست که میان نیروگاههای خورشیدی و نیروگاههای حرارتی یکی انتخاب شود، بلکه صنعت برق کشور به ترکیبی از همه ظرفیتهای موجود نیاز دارد.
صالحی در این باره توضیح داد: «ما دستکم تا ۱۰ یا ۱۵ سال آینده همچنان امکان استفاده از منابع گازی کشور را داریم و این ظرفیت نباید نادیده گرفته شود. البته باید به این نکته هم توجه داشت که دنیا به سمت محدودیتهای کربنی حرکت میکند و ممکن است در آینده امکان استفاده گسترده از سوختهای فسیلی مانند امروز وجود نداشته باشد. بنابراین تا زمانی که این فرصت در اختیار ماست، باید از گاز به بهترین شکل استفاده کنیم؛ چه برای تولید برق و چه از طریق تبدیل آن به محصولات با ارزش افزوده بیشتر مانند محصولات پتروشیمی.»
وی در ادامه با اشاره به سهم پایین انرژیهای تجدیدپذیر در سبد تولید برق کشور گفت: «امروز سهم برق تولیدی از منابع تجدیدپذیر حدود سه تا چهار درصد است و این رقم متناسب با ظرفیتهای کشور نیست. اگر بتوانیم این سهم را به بیش از ۱۰ تا ۱۵ درصد برسانیم، تحول بزرگی در صنعت برق کشور رخ خواهد داد. رسیدن به چنین سهمی ارزشمند است و باید با جدیت دنبال شود، اما این هدف نباید باعث شود توسعه نیروگاههای حرارتی، برقآبی، هستهای یا فناوریهای نوینی مانند هیدروژن سبز به حاشیه رانده شود.»
ناترازی برق؛ از ۱۰ تا ۱۸ هزار مگاوات
وی با بیان اینکه امروز کمبود برق و ناترازی موجود، کشور را ناگزیر به توسعه انرژیهای پاک کرده است، افزود: «اگرچه این حرکت از سر ناچاری آغاز شده، اما میتواند به یک فرصت تبدیل شود. امروز دولت، مجلس، بخش خصوصی و افکار عمومی بیش از گذشته به ضرورت توسعه تجدیدپذیرها توجه کردهاند و این موضوع میتواند عقبماندگی سالهای گذشته را جبران کند. به همین دلیل باید از این شرایط بهعنوان یک فرصت استفاده کنیم، نه صرفاً یک واکنش به بحران.»
صالحی درباره میزان ناترازی برق نیز اظهار کرد: «برآوردها نشان میدهد میزان کسری برق کشور در بهترین شرایط بین ۱۰ تا ۱۲ هزار مگاوات و در بدترین شرایط حدود ۱۷ تا ۱۸ هزار مگاوات است.»
وی با اشاره به اینکه شرایط امسال تا حدودی با سالهای گذشته متفاوت بوده است، افزود: «به دلیل جنگ و همچنین کاهش یا توقف فعالیت برخی واحدهای صنعتی، مصرف برق کشور برای مدتی کاهش پیدا کرد و همین موضوع باعث شد فشار ناترازی کمتر از برآوردهای اولیه باشد. البته این شرایط دائمی نیست و با بازگشت صنایع به مدار تولید، دوباره با رشد مصرف برق روبهرو خواهیم شد. بنابراین نباید تصور کنیم مسئله ناترازی حل شده است؛ بلکه باید از همین فرصت برای افزایش ظرفیت تولید برق و آمادهسازی شبکه استفاده کنیم.»
نایبرئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی تهران در پاسخ به این پرسش که آیا توسعه تجدیدپذیرها میتواند راهکار کوتاهمدت رفع خاموشیها باشد، تأکید کرد که پاسخ این سؤال منفی است. به گفته او، توسعه نیروگاههای خورشیدی و بادی یک برنامه میانمدت و بلندمدت محسوب میشود و نمیتوان انتظار داشت این پروژهها در مدت کوتاهی ناترازی موجود را برطرف کنند.
صالحی گفت: «اصل حرکت به سمت انرژیهای تجدیدپذیر کاملاً درست و حتی اجتنابناپذیر است، اما اگر درباره راهکارهای کوتاهمدت صحبت میکنیم، باید سراغ گزینههای دیگری هم برویم. در شرایط فعلی افزایش بهرهوری نیروگاههای موجود، تکمیل واحدهای نیمهتمام، ارتقای راندمان نیروگاههای حرارتی و تبدیل نیروگاههای گازی به سیکل ترکیبی میتواند در زمان کوتاهتری به افزایش ظرفیت تولید برق کشور کمک کند.»
وی همچنین به ضرورت توسعه زیرساختهای ذخیرهسازی انرژی اشاره کرد و گفت با افزایش سهم انرژیهای تجدیدپذیر، ایجاد سامانههای ذخیرهسازی نیز اهمیت بیشتری پیدا میکند؛ چراکه تولید برق خورشیدی و بادی همواره تابع شرایط جوی است و بدون توسعه فناوریهای ذخیرهسازی، نمیتوان از این ظرفیتها به شکل پایدار استفاده کرد.
صالحی در عین حال هشدار داد که تمرکز بر توسعه نیروگاههای خورشیدی نباید باعث شود سایر پروژههای صنعت برق متوقف شوند. به گفته وی، امروز کشور همزمان به توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر، افزایش راندمان نیروگاههای موجود و سرمایهگذاری در سایر روشهای تولید برق نیاز دارد و حذف هر یک از این گزینهها میتواند روند رفع ناترازی را با مشکل مواجه کند.
وی درباره هزینه احداث نیروگاههای خورشیدی نیز اظهار کرد: «برای یک سامانه خورشیدی خانگی، بسته به ظرفیت و تجهیزات مورد استفاده، هزینهای در حدود ۴۰۰ میلیون تومان نیاز است و دولت نیز پرداخت تسهیلات برای اجرای این طرحها را آغاز کرده است.» به گفته او، در پروژههای بزرگتر، هزینهها معمولاً بر مبنای دلار محاسبه میشود و بخش قابل توجهی از تجهیزات نیز همچنان وارداتی است؛ موضوعی که باعث میشود برآورد هزینهها با نرخ ارز تغییر کند.
نایبرئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی تهران با تأکید بر اینکه نباید به توسعه انرژیهای تجدیدپذیر صرفاً به چشم یک هزینه نگاه کرد، گفت: «این حوزه در واقع یک سرمایهگذاری است، نه هزینه. سرمایهگذاری در صنعت برق بازگشت اقتصادی دارد و با توجه به افزایش قیمت برق در بورس انرژی، توجیه اقتصادی این پروژهها نیز تقویت شده است.»
وی افزود: «امروز قیمت برق سبز در بورس انرژی به سطوح قابل توجهی رسیده و همین موضوع نشان میدهد سرمایهگذاری در این بخش میتواند بازده مناسبی داشته باشد. بنابراین مسئله اصلی، توجیه اقتصادی پروژهها نیست؛ بلکه باید سازوکارهای لازم برای تأمین مالی و تسهیل سرمایهگذاری فراهم شود تا اجرای این طرحها با سرعت بیشتری پیش برود.»
صالحی در پایان تأکید کرد تجدیدپذیرها بخش مهمی از آینده صنعت برق ایران هستند، اما نمیتوان همه بار رفع ناترازی را بر دوش این بخش گذاشت. به اعتقاد او، افزایش بهرهوری نیروگاههای موجود، توسعه سیکل ترکیبی، استفاده از ظرفیت برقآبی و هستهای و سرمایهگذاری در انرژیهای پاک باید بهصورت همزمان دنبال شود تا صنعت برق بتواند در سالهای آینده از بحران کمبود تولید عبور کند.
اخبار انرژی را اینجا بخوانید.
غلامحسین محمدی سرپرست تأمین اجتماعی شد









